نوروز درکاشان

برای صحبت در باره نوروز این جشن بزرگ و باستانی باید به ایران باستان یعنی حدود هشت هزار سال پیش برگردیم. آن زمان که اجداد ما با طبیعت وعناصرآن انس زیادی داشتند. زمانی که باستانیان ما خورشیدی بودند.خورشید عنصری حیاتی محسوب می‌شد و آیین ها و جشن های خورشیدی زیادی براین مبنا برپا می‌شد، ازجمله: مهرگان جشن زمستانی خورشید، یلدا جشن زایش خورشید و نوروز جشن تابستانی خورشید.

نوروز این جشن فرخنده و سنت دیرینه ایرانیان، در طول تاریخ کهن ایران زمین، همواره برپا بوده وبنیان و اصالتش درطول زمان حفظ شده است. اما در هر دوره‌ای وهر دیاری درآداب ‌و رسوم و آیین‌های مختلف آن فرعیاتی اضافه یا کم شده است.

مردم کاشان نیز جشن نوروز را برپایه آیین‌ها و سنت‌هایی که از نیاکان خود به ارث برده‌اند و مشابه با آنچه تقریبا در سراسر کشور مرسوم است برگزار می‌کنند. اما دو مورد، خاص کاشان است که توضیح مختصری از آن را در ادامه می‌خوانیم.

جشن اسفندی یا اسبندی

کاشانی‌ها براساس سنتی دیرینه با جشن اسفندی یا اسبندی به استقبال سال نو می‌روند. اهالی این دیار باستانی جشن ها و مراسم خود را بر مبنای تقویم یا گاه‌شماری محلی موسوم به تقویم «رعیتی» برگزار می‌کرده‌اند. براساس این گاه‌شمار تمامی ماه‌های سال سی روز است. بنابراین یک سال سیصـد و شصت روز می‌شود. پنج روز باقی‌ مانده ازسیصد وشصت وپنج روز را در آخر سال حساب کرده وبه آن پنجه می‌گویند. براین اساس، بیست و پنج بهمن ماه تقویم شمسی، شب اول اسفند تقویم رعیتی است که آن‌را شب اسفند یا اسبند رعینى یا زراعتى مى‌نامند.

جشن اسفندی در کاشان و آبادی‌های آن دست‌کمی از جشن نوروز ندارد بطوریکه آیین‌های آن با جنب‌وجوش همگانی، خانه‌تکانی، گردگیری، خرید لباس نو، حنابندان، تهیه شیرینی، آجیل اسبندی، و بردن کادوی اسفندی برای نوعروس‌ها همراه است. 

درشب اسفند همانند شب نوروز مرسوم است که درسفره شام پلو باشد. پنیر و ماست هم بر سر سفره براى شگون گذاشته می‌شود. کاشانی‌ها اعتقاد دارند که تخم مرغ شب اسفندی و همچنین تخم مرغ سفره هفت سین نباید خورده شود.

آیین شب پنجه

کاشانی‌ها مانند ایرانیان باستان در پنجه (پنج روز مانده به سال نو) با فرستادن عیدی برای نوعروسان، استحمام و حنابندان، تهیه وسایل سفره هفت‌سین و اجرای مراسم سر خاک و آداب خیرات برای اموات تازه گذشته به استقبال سال نو می روند. درشب پنجه کاشانی‌ها با اعتقاد به این‌که ارواح مردگان به منازلشان برمی‌گردد با آداب و آیین خاص ازجمله گذاشتن کوزه آب در پشت‌بام خانه برای اموات یاد مردگانشان را زنده نگه می‌دارند.

0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها

    0
    افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x